Overpeinzingen

Jaar Uitspraken van de componist
1995
Vrij Nederland
Bas van Putten

 

"De heilige geest is helaas niet zo scheutig. Maar er zijn van die momenten dat het lukt."

"Ik maak mij soms ontzettende zorgen over de machteloosheid van muziek ten aanzien van de communiceerbaarheid."

"Bij een symfonie denk ik in termen van lengte. Niet van tijdlengte, maar zoals Bruckner het doet: in muzieklengte."

"Componeren is nu eenmaal het eenzaamste vak van de wereld. Dat wist ik toen ik eraan begon, en ik wil ook eigenlijk niets anders."

"De weg naar het licht voert terug naar áf. De componisten zullen weer de verschrikkelijke geboorte van de melodie moeten ondergaan om te ontwaken uit het oorverdovende geluid van de kritiek, de journalistiek en de media."

"Jaloers ben ik op Bach en Bruckner."

"Ik heb Bach, Mozart en Bruckner hard nodig. Ik ben steeds nog op zoek wat hén heeft bewogen. Je bent deel van het verleden vaak zonder het zelf te beseffen."

"Het valt mij op dat voor hele groepen mensen muziek zoiets als een laatste strohalm is. Het geloof heeft ze in de steek gelaten, de liefde heeft ze in de steek gelaten, hoop is er nauwelijks nog en over de politiek praten we maar helemaal niet meer. Muziek is het laatste houvast."

"Ik wil met mijn muziek niets filosofisch zeggen. Mijn muziek is alleen maar muziek, klank wat je daar verder ook onder moet verstaan. Ik wil geen enkele boodschap verkondigen. Muziek is zichzelf wat je daar ook verder onder moet verstaan. Muziek is zichzelf en als het iets uitdraagt is het mijns ondanks."

Hans Kox

1981
Stemmen uit de Nederlandse muziek van nu
Harm Visser

"Ik krijg vaak de indruk dat het waardevolle waardeloos wordt genoemd om het waardeloze waarde te geven."

"Het lijkt er tegenwoordig op of er componisten zijn die overal antwoord op weten.... Vandaar misschien het feit dat zij geen tegenspraak dulden, dat ze onverzoenlijk en dogmatisch ad absurdum zijn, de zelfironie uit het oog verliezen en hoe langer hoe meer lawaai gaan maken om gehoord te worden én zichzelf te horen ten einde hun eigen zelfbewustzijn te redden? Maar wie eenmaal aan lawaai verslaafd is, kan er niet meer buiten."

"Is nog ooit in de muziekgeschiedenis de intrinsieke waarde van de muziek zo zeer aan destructie onderhevig geweest als nu? Wat maakt de muziek eigenlijk tot muziek voor de mensen? Is dat niet het veld der herkenning én de beleving die in een bepaalde verhouding tot elkaar staan!? En als één van beide componenten (of allebei) ontbreken, mankeert er dan niet iets aan die muziek? Ik kan me moeilijk voorstellen dat het al jarenlang aan de mensen zou liggen."

"Is nog ooit in de muziekgeschiedenis de intrinsieke waarde van de muziek zo zeer aan destructie onderhevig geweest als nu? Wat maakt de muziek eigenlijk tot muziek voor de mensen? Is dat niet het veld der herkenning én de beleving die in een bepaalde verhouding tot elkaar staan!? En als één van beide componenten (of allebei) ontbreken, mankeert er dan niet iets aan die muziek? Ik kan me moeilijk voorstellen dat het al jarenlang aan de mensen zou liggen."

"Ieder goed en geniaal muziekwerk groeit mee met de tijd. De muziek van bijv. Haydn heeft nu een andere betekenis voor ons gekregen. Pas vanuit de verte kan men de hoogste toppen van de Alpen waarnemen."

"Het componeren is als het weergeven van de hunkering naar iets, waarvan men wéét dat het ergens moet zijn, maar waarvan men slechts nu en dan een glimp opvangt. Het is de mysterieuze "inval" welke men dan vermag op te vangen, de inval waaraan gestalte gegeven moet worden om iets op tafel te kunnen brengen. Hoe dit geschiedt valt niet te beredeneren."

Hans Kox

1977
De Tijd
Jos van Leeuwen

"In Nederland deelt men alles in hokjes en vakjes. Heel vaak wordt je opgehangen aan de paar eerste werken die je schrijft. Je krijgt als beginnend componist een etiket opgeplakt en je raakt dat niet meer kwijt. Een muziekjournalist moet mijns inziens proberen na te gaan hoe een componist zich ontwikkelt, hoe de verhouding is tussen beginwerken en het latere werk. Hij zou zich op de hoogte moeten stellen, informatie inwinnen en dié informatie doorgeven."

Hans Kox

1977
De Avenue
Flip Oppenoorth

"Het opmerkelijke is altijd dat in de Nederlanden een picturale kunst van zeer hoog niveau floreerde. Het visuele heeft haast altijd het intellect als tussenstation. Het auditieve is direct en bovendien moet je je er onmiddellijk aan overgeven. Je kunt niet wachten want dan is het moment voorbij. De musicus is daardoor direct verbonden met de toehoorder en beiden weten dat een bepaald moment nooit meer terugkomt. Het spanningsveld wat daardoor ontstaat maakt muziek o.a. zo boeiend."

"Niemand staat geheel los van zijn omgeving. Ik voel mij het meest geïnspireerd door het verleden. Ik probeer altijd te denken in Historisch perspectief. We zijn een onderdeel van de historie. We hebben gewoon te maken met datgene wat in het verleden is geweest en dat niet alleen, vooral met wat is gebleken goed te zijn. Het heden en de toekomst zijn er niet zonder verleden. De opvatting dat het verleden niet meer bestaat, dat wij ons daarmee niet kunnen verenigen of wat dan ook, is ijdele praat."

Hans Kox